BiH

FHMZ – Početak godine topao, ne najtopliji, sušan, ali ne najsušniji

Federalni hidrometeorološki zavod sačinio je pregled meteoroloških prilika, tokom januara i februara ove godine, uz poseban osvrt na temperature i padavine. Tako je, prvih nekoliko dana januara, obilježila ekstremna toplina a zabilježene su i rekordne vrijednosti maksimalnih temperatura zraka. Prvog dana godine u Mostaru je izmjereno 20 stepeni što je za 1,2 viša vrijednost u odnosu na rekord izmjeren 19.01.1956. godine.

Istog dana izjednačena je vrijednost apsolutne maksimalne temperature zraka, na Meteorološkoj stanici Livno, a živa u termometru dosegla je 17 stepeni, što je izjednačenje rekorda od 26.01.2016. godine. Temperaturni rekordi ipak nisu bili dovoljni da januar 2022. godine, iako sa natprosječnom toplinom, na ljestvici cjelokupnog niza podataka dosegne iznad 35. mjesta.

Kako je januar počeo tako je i završio, s natprosječno visokim temperaturama zraka. Pozitivna odstupanja dosegla su čak 3,5 stepeni, od uobičajenih za period 1961.-1990., i referentnih vrijednosti za prostor Bosne i Hercegovine. Samo je najviša meteorološka stanica na Bjelašnici imala nižu vrijednost srednje mjesečne temperature za 1,4, u odnosu na referentnu temperaturu za tu stanicu.

Još jedan temperaturni pokazatelj govori koliko je bio ekstreman početak 2022. godine, a to je da su vrijednosti apsolutnih minimalnih temperatura zraka bile daleko od rekorda, čak su pozitivna odstupanja išla i do 15 stepeni.

PROČITAJTE I:   Stručnjaci savjetuju: Kako izbjeći sunčanicu i posljedice toplotnog udara

– Tokom februara nismo imali nadmašene rekorde, ali su temperature značajno iznad prosječnih. Prvih 15 dana ovog mjeseca toplije je, u odnosu na prosječne temperature za isti period. Pozitivna odstupanja kreću se od 1 do 3 stepena – navodi se.

Iako su ta pozitivna temperaturna odstupanja, pa i rekordi iz Mostara i Livna, nešto što nije uobičajeno sa stanovišta klimatologije, mnogi su se obradovali višim vrijednostima temperatura zraka.

– Treba da brine, i donosi mnogo veće rizike, izostanak padavina u Bosni i Hercegovini tokom januara i februara. Januar obilježila je ekstremna suša, a količine koje su pale u zemlji kreću se od 6 posto do 95 posto padavina u odnosu na prosječne količine za period 1961.-1990. godine. Najintenzivnija suša pogodila je Hercegovinu. Na Meteorološkoj stanici Mostar palo je svega 9,4 l/m2, a prosjek za isti mjesec je 164,7 l/m2. Treba pomenuti da su sušniji januari na toj stanici bili 1963. godine sa 0,4 l/m2, 1992. godine sa  5,8 l/m2, 1988. sa 5,8 l/m2, te 1931. godine sa 6,0 l/m2. Na jugozapadu Bosne, na Meteorološkoj stanici Livno, palo je svega 13,6 posto od uobičajenih vrijednosti, dok je na drugim stanicama palo između 37 posto i 77 posto padavina. Izuzetak čine samo planinski dijelovi zemlje, gdje je prispjelo 95 posto januarskih padavina – ističe se.

PROČITAJTE I:   Epidemiološka situacija u ZDK stabilna, za sedam dana potvrđena 62 nova slučaja virusa korona

Slična situacija bila je i tokom februara. Skromne padavine zabilježene su u dosadašnjem dijelu mjeseca, između 20 posto i 50 posto, u odnosu na uobičajene količine za ovaj period. Ipak bitno je napomenuti da su “kišan” i “normalan” decembar djelomično ublažili dosadašnji manjak padavina ove zime.

Uslovi vlažnosti, procijenjeni pomoću Standardiziranog padavinskog indeksa za posljednjih 30 dana (SPI 1), ukazuje na umjerenu do ekstremnu sušu na prostoru Federacije Bosne i Hercegovine. Prema prognozama količine padavina, koje se očekuju do kraja februara, neće biti dovoljne da se situacija popravi kad se radi o  suši.

– Sa aspekta poljoprivredne proizvodnje, nije bilo većih problema. Iako je ova kalendarska zima toplija od prosječnih vrijednosti, ozimine su nesmetano prolazile stadij jarovizacije. Mada je količina padavina ispod uobičajenih, zalihe vode u zemljištu još su dovoljne – navodi Federalni hidrometeorološki zavod u pregledu meteoroloških prilika tokom januara i februara ove godine.