BiH

VIDEO: Laboratorija za vode AVP Sava – Rijeka Spreča najzagađenija, Una najčistija

Agencija za vodno područje rijeke Save (AVP Sava) ima šest sektora, a jedan od njih je Sektor laboratorije za vode u okviru koje rade tri odjeljenja – za biologiju, hemiju i odjeljenje za uzorkovanje i otpadne vode.

Po riječima rukovodioca Sektora laboratorije za vode Nezafete Sejdić, ispitivanja se obavljaju na temelju velikog broja parametara koji se mogu podijeliti na hemijske, biološke, fizičko-hemijske i mikrobiološke i u okviru tih grupa se ispituje više od 80 različitih parametara.

“Ovo je moderna laboratorija, savršeno opremljena sa sofisticiranom opremom, sa stručnim kadrom na zavidnom nivou. S pravom mogu reći da je ovo najbolja laboratorija u BiH. Može parirati bilo kojoj evropskoj laboratoriji kada je u pitanju ispitivanje kvaliteta voda”, kazala je Sejdić za Fenu.

Navela je da AVP Sava svake godine pravi plan i program monitoringa na površinskim i podzemnim vodama na vodnom području rijeke Save u Federaciji BiH. Monitoringom su obuhvaćeni podslivovi Bosne, Une s Glinom i Koranom, Vrbasa, Drine i neposredni sliv rijeke Save. Nakon provedenog monitoringa na godišnjem nivou, sumiraju se rezultati o svim parametrima koji odstupaju ili ne od graničnih vrijednosti, odnosno od maksimalno dozvoljenih koncentracija. Nakon toga se radi godišnji izvještaj o stanju voda u FBiH.

“Kada je riječ o kvalitetu voda na vodnom području rijeke Save u FBiH stanje nije ohrabrujuće, ali s druge strane, još imamo lijepih i čistih rijeka koje treba sačuvati. U svim ovim analizama i dugogodišnjim ispitivanjem evidentno je da podsliv rijeke Bosne ima najlošiji kvalitet voda od svih kontroliranih slivova na vodnom području rijeke Save na teritoriji Federacije”, istakla je Sejdić.

Navela je da su jedan od glavnih izvora zagađenja urbane otpadne vode koje se bez prethodnog tretmana ispuštaju direktno u vodotok s malim brojem izuzetaka tamo gdje postoje postrojenja za pročišćavanje i tretman otpadnih voda.

PROČITAJTE I:   VIDEO: Skupština ZDK usvojila novi Zakon o visokom obrazovanju: Jačanje institucionalne autonomije i akademskih sloboda na zeničkom Univezitetu

“Također, izvor zagađenja su industrije i to pogotovo u tuzlanskom industrijskom bazenu koji loše utiče na kvalitet rijeke Spreče. Može se reći da je rijeka Spreča najzagađeniji vodotok na vodnom području rijeke Save u FBiH”, istakla je Sejdić.

Kada je riječ o hemijskom zagađenju voda, po njenim riječima, jedan od najvećih izvora zagađenja su pojedine industrije (industrija kože, metalska industrija, termoelektrane, hemijska industrija). Za ocjenu hemijskog statusa AVP Save mjeri 21 prioritetnu supstancu i dosad je na vodotocima potvrđeno sedam supstanci i/ili grupa u koncentracijama većim od okolišnih standarda kvaliteta.To su teški metali, pesticidi, policiklični aromatski ugljikovodici, odnosno PAH-ovi, spojevi koji su kancerogeni. Takve supstance detektovane su na pojedinim vodnim tijelima u slivu rijeke Spreče, rijeci Bosni, na jednom vodnom tijelu na rijeci Drini, što je posljedica uticaja specifične industrije i poljoprivrede na ovim područjima.

Da postoje svijetli primjeri, kako je dodala Sejdić, svjedoči rijeka Una koja je dijelom i nacionalni park.

“Volimo reći da je rijeka Una pojam očuvanja dobrog stanja voda. Međutim, velika je razlika između podslivova rijeke Bosne i Une uzimajući u obzir nabrojane izvore zagađenja i koncentraciju industrije u podslivu rijeke Bosne. Rijeka Una, pogotovo njen gornji dio od Martin Broda do Bosanske Otoke ima taj dobar status voda i njena glavna pritoka Sana i to njen srednji dio toka, od Ključa do Sanskog Mosta. To obično izdvojimo kao nešto što je bez nekih drastičnih mjera očuvalo dobar status”, istakla je Sejdić.

Monitoring je skup proces i veliki izazov za mnogo razvijenije zemlje, a Agencija ulaže značajna finansijska sredstva u rad i razvoj svoje laboratorije koja je akreditirana prema standardu BAS EN ISO/IEC 17025:2018 od Instituta za akreditiranje BiH. Taj standard namijenjen je ispitnim i kalibracionim laboratorijama i daje smjernice, odnosno zahtjeve koje treba da ispunjava jedna laboratorija da bi bila akreditirana.

PROČITAJTE I:   BiH nakon dvije godine dobila budžet kojim su uvećane plate državnim službenicima

Akreditacija prema  standardu BAS EN ISO/IEC 17025:2018 omogućava da su rezultati koje daje Agencija priznati svugdje u svijetu bez naknadnog preispitivanja, što je od velikog značaja i za samu državu BiH. Podaci monitoringa AVP Sava se koriste kako na nacionalnom tako i na međunarodnom nivou za pripremu pojedinih projekata, izvještaja, planova upravljanja (Dunav i Sava), a podaci se uredno dostavljaju i međunarodnim komisijama (Savska, ICPDR).

“Mi smo nedavno imali nadzorno ocjenjivanje od Instituta za akreditiranje BiH kada je provjereno u svim aspektima koliko je taj standard ispoštovan, koliko je naš sistem upravljanja kvalitetom funkcionalan. Stalno radimo na poboljšanju sistema upravljanja kvalitetom”, istakla je Sejdić dodajući da imaju 56 akreditiranih metoda, odnosno 85 parametara.

U ovoj godini se, dodala je, ispitivanja obavljaju na 44 vodotoka, na 61 mjernom mjestu, odnosno na 17 mjernih mjesta podzemnih voda na vodnom području rijeke Save u Federaciji BiH.

Sejdić je podsjetila da je ova laboratorija do 1992. godine radila u krugu sarajevskog postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda te da je tokom rata u potpunosti devastirana. Tokom 2006. prostor laboratorija je obnovljen sredstvima iz plana firme, a veći dio opreme tada je doniran od Evropske unije, po programu CARDS 2003.

“U isto vrijeme formirao se tim mladih stručnih ljudi i krenulo se s ozbiljnim radom. Tako je od 2007. godine Laboratorija za vode Agencije za vodno područje rijeke Save preuzela sve vrste ispitivanja površinskih voda na području za koje je nadležna Agencija”, rekla je Sejdić za Fenu.